Thứ Ba, 22 tháng 10, 2019

Tiêu chảy mãn tính có nguy hiểm không và cách chữa trị

Tiêu chảy được coi là mãn tính khi đi ngoài phân lỏng 3 lần/ngày, kéo dài trên 2 tuần đến 1 tháng, dai dẳng, có những đợt tạm ngưng nhưng sau đó lại tái phát. Vậy tiêu chảy mạn tính có nguy hiểm không? Bạn có thể tham khảo những thông tin dưới đây.
Tiêu chảy mãn tính là tình trạng đi ngoài phân lỏng trên 3 lần mỗi ngày và kéo dài trên từ 2 tuần – 1 tháng.

TIÊU CHẢY MẠN TÍNH LÀ GÌ?

Tiêu chảy mãn tính là tình trạng đi ngoài phân lỏng trên 3 lần mỗi ngày và kéo dài trên từ 2 tuần – 1 tháng. Ngoài triệu chứng đặc trưng trên, người bệnh còn có hiện tượng đau vùng bụng, đặc biệt là khung đại tràng.

NGUYÊN NHÂN TIÊU CHẢY MÃN TÍNH

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tiêu chảy như do ăn uống, dị ứng, tác dụng phụ của thuốc, nhiễm trùng,… Tuy nhiên nguyên nhân dẫn đến tiêu chảy mạn tính có thể kể đến như:
tieu-chay-man-tinh-co-nguy-hiem-khong-3
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tiêu chảy như do ăn uống, dị ứng, tác dụng phụ của thuốc, nhiễm trùng,…
  • Các hội chứng kém hấp thu: Sụt cân, mắc bệnh viêm dạ dày, bệnh Crohn. Hội chứng ruột ngắn, ung thư biểu mô tụy, viêm tụy mạn tính, phát triển vi khuẩn quá nhanh như rối loạn tính di động, lỗ rò, túi thừa ruột non…
  • Các rối loạn tính di động sau phẫu thuật ổ bụng, các rối loạn toàn thân như xơ cứng, đái tháo đường, hội chứng ruột kích thích, cường giáp,…
  • Các bệnh mạn tính: chẳng hạn như nhiễm vi khuẩn, ký sinh vật, nguyên sinh động vật…
  • Tiêu chảy thẩm thấu do sử dụng một số loại thuốc, các kháng acid…; tiêu chảy giả tạo…
  • Tiêu chảy bài tiết do thuốc, kém hấp thu muối mật, u tuyến có lông nhung…
  • Các bệnh viêm chẳng hạn như viêm loét ruột kết, bệnh crohn, viêm ruột kết vi thể, viêm ruột non do chiếu xạ, ung thư lympho, ung thư tuyến…

TIÊU CHẢY MẠN TÍNH CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

Tiêu chảy mạn tính nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến nguy hiểm. Có thể đe dọa đến tính mạng. Một số hậu quả của tiêu chảy có thể đến như:

Mất nước

Tiêu chảy mạn tính nếu không chữa trị có thể dẫn đến tình trạng mất nước nghiêm trọng. Các dấu hiệu của mất nước bao gồm khát nước, đi tiểu ít, mệt mỏi, khô da, nước tiểu sẫm màu.
Ở trẻ em, cha mẹ có thể nhận thấy tình trạng mất nước khi trẻ khóc không ra nước mắt, khó chịu, sốt cao. Mất nước nhẹ có thể được điều trị bằng cách bù nước đường uống như uống nhiều chất lỏng như nước ép trái cây, nước canh và dung dịch bù nước.
Bạn nên đến cơ sở y tế để khám và điều trị bệnh tiêu chảy mạn tính, tránh những biến chứng nguy hiểm

Mất cân bằng điện giải

Khi ruột không hấp thụ chất lỏng, chất điện giải còn trong phân và được xả ra ngoài khi bị tiêu chảy. Trong khi đó cơ thể cần cân bằng chất điện giải nhằm duy trì tính chất hóa học của máu và hỗ trợ chức năng nội tạng, hoạt động cơ bắp.
Để đảm bảo chất cân bằng chất điện giải, những người mắc tiêu chảy mạn tính cần bù chất điện giải bằng cách uống nước canh và nước trái cây thay vì uống nước lọc.

Suy dinh dưỡng

Theo các chuyên gia, tiêu chảy mạn tính có một mối quan hệ nhân quả với suy dinh dưỡng do tiêu chảy làm ức chế sự hấp thu các chất dinh dưỡng dẫn đến suy dinh dưỡng. Trong khi đó, suy dinh dưỡng làm tăng tính nhạy cảm đối với bệnh nhiễm trùng dẫn đến tiêu chảy. Dấu hiệu của suy dinh dưỡng bao gồm mệt mỏi, chóng mặt, khô da, răng bị phân hủy, suy nhược cơ thể, phát triển kém và học tập khó khăn.

ĐIỀU TRỊ TIÊU CHẢY MÃN TÍNH

Điều trị tiêu chảy mãn tính phụ thuộc vào nguyên nhân cơ bản. Ví dụ: nếu bạn được chẩn đoán mắc một bệnh nội khoa như viêm loét đại tràng, bệnh Crohn, viêm tụy hoặc bệnh celiac, bác sĩ lựa chọn các phương pháp điều trị tốt nhất. Điều trị có thể bao gồm các loại thuốc theo toa như thuốc ức chế miễn dịch hoặc corticosteroid.
Tiêu chảy có thể cải thiện khi sức khỏe của bạn được cải thiện. Các lựa chọn điều trị bổ sung cho bệnh tiêu chảy mãn tính bao gồm:

Lối sống và chế độ ăn uống

Chế độ ăn uống lành mạnh là một yếu tố cơ bản trong tiêu chảy mãn tính. Sau một vài tuần, bạn có thể xác định được thực phẩm có tác dụng tốt trong việc điều trị tiêu chảy.
Ví dụ, tiêu chảy có thể dừng hoặc cải thiện đáng kể sau khi ngừng ăn gluten, chất ngọt hoặc các sản phẩm từ sữa. Hoặc tình trạng của bạn có thể cải thiện sau khi loại bỏ một số loại rau, trái cây và đậu khỏi chế độ ăn uống của bạn.
Thay đổi lối sống để giúp giải quyết tiêu chảy mãn tính bao gồm:
– Tránh caffeine và đồ uống có cồn
– Ăn thực phẩm ít chất xơ
– Uống nước sạch để tránh mất nước
– Kiểm soát các phần thức ăn để tránh ăn quá nhiều

Thuốc

Nếu do vi khuẩn hoặc ký sinh trùng gây bệnh tiêu chảy mãn tính, bác sĩ có thể kê toa thuốc kháng sinh. Thuốc kê theo đơn có chứa codeine cũng có thể giúp giảm đau. Vì chúng làm tăng thời gian phân đi qua đường tiêu hóa, dẫn đến phân nặng hơn.
Các loại thuốc không kê đơn như bismuth ( Pepto-Bismol ) và loperamide ( Imodium ) cũng làm cho phân cứng hơn. Nhưng chúng chỉ nên được sử dụng trong thời gian ngắn.

Các biện pháp khắc phục tại nhà

Tiêu chảy mãn tính có thể cải thiện ngay sau khi dùng thuốc theo toa như thuốc kháng sinh. Ngoài ra có thể sử dụng kết hợp chế phẩm sinh học vào chế độ ăn uống của bạn cho phân không còn lỏng. Đây là có sẵn ở dạng sữa chua và viên nang.
Ngoài ra, bổ sung chất xơ cũng có thể làm giảm tiêu chảy mãn tính vì tác dụng giữ nước. Uống psyllium ( Metamucil ) hàng ngày có thể tạo ra phân nặng hơn. Làm giảm hoặc loại bỏ tiêu chảy do IBS hoặc thuốc.

CÁCH PHÒNG NGỪA TIÊU CHẢY MÃN TÍNH

Tiêu chảy mãn tính không phải lúc nào cũng có thể phòng ngừa được. Nhưng bạn có thể ngăn ngừa tiêu chảy mãn tính do nhiễm trùng bằng cách thực hiện các bước để giữ cho thực phẩm và nguồn nước sạch. Ví dụ:
– Uống từ nguồn nước sạch hoặc lọc nước.
– Làm sạch thịt kỹ trước khi nấu.
– Nấu thịt kỹ.
– Rửa tay sau khi xử lý thực phẩm.
– Làm sạch bề mặt bếp để tránh nhiễm bẩn.
– Rửa trái cây và rau quả trước khi tiêu thụ chúng.
– Rửa tay sau khi sử dụng phòng tắm, thay tã hoặc tiếp xúc với người bệnh.
Bác sĩ Chuyên khoa II. Thầy thuốc ưu tú – BS. Nguyễn Thị Hằng
Bác sĩ phòng khám tiêu hóa Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc.

Nguyên nhân gây tiêu chảy kéo dài, cách khắc phục hiệu quả

Tiêu chảy kéo dài nhiều ngày có thể gây những hệ lụy nguy hiểm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Vậy nguyên nhân nào gây tiêu chảy nhiều ngày, cách xử lý như thế nào để đảm bảo sức khỏe? Dưới đây là những thông tin bạn nên tham khảo khi bị tiêu chảy nhiều ngày.

NGUYÊN NHÂN GÂY TIÊU CHẢY KÉO DÀI

Bệnh tiêu chảy nói chung có biểu hiện là tình trạng bệnh nhân đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày kèm theo cảm giác đau vùng bụng, đặc biệt là khung đại tràng. Bệnh được gọi tiêu chảy kéo dài ghi nhận khi triệu chứng tiêu chảy xuất hiện trên 14 ngày. Hay nói cách khác, người bệnh tiêu chảy nhiều ngày sẽ gặp tình trạng bệnh tái đi tái lại trong một khoảng thời gian dài mà không thể chữa bằng các phương pháp thông thường nếu không tìm hiểu nguyên nhân và cách điều trị đúng.
Tiêu chảy kéo dài có thể ảnh hưởng xấu tới sức khỏe
Tiêu chảy nhiều ngày có thể ảnh hưởng xấu tới sức khỏe
Nghiên cứu ở Brazil cho thấy chỉ số mới mắc tiêu chảy kéo dài ở trẻ có chiều cao dưới 90%, cân nặng dưới 75% so với chuẩn cao gấp 2 lần so với trẻ bình thường. Các nguyên nhân chính gây tiêu chảy kéo dài có thể kể đến như sau:

Hội chứng ruột kích thích

Đây là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng tiêu chảy kéo dài. Những người bị hội chứng ruột kích thích thường sẽ bị tiêu chảy nhiều ngày và thường xuyên nếu họ gặp các vấn đề tâm lý như tâm trạng lo lắng, hồi hộp hay sợ hãi. Với hội chứng ruột kích thích, khi nội soi đại tràng và ruột bệnh nhân không có thương tổn. Triệu chứng điển hình của tình trạng này là đại tiện phân lỏng, không màu và luôn có cảm giác chưa đi ngoài hết.

Đại tràng bị tổn thương

Viêm đại tràng mạn là nguyên nhân gây nên tình trạng tiêu chảy nhiều ngày. Bị nhiễm khuẩn, ký sinh trùng hoặc do chế độ ăn uống có vấn đề là những tác nhân điển hình gây nên tình trạng viêm đại tràng mạn tính.

Chế độ ăn uống không đảm bảo vệ sinh, an toàn

Ngoài 2 nguyên nhân trên thì chế độ ăn uống không đảm bảo vệ sinh an toàn như thức ăn ôi thiu, thức ăn gây kích thích niêm mạc…. Cũng có thể gây tình trạng tiêu chảy kéo dài. 
Ngoài ra còn có một nguyên nhân khác mà chúng ta ít khi để ý là tình trạng kém hấp thu các loại đường như lactose, glucose-galactose, fructose sẽ dễ dẫn đến tình trạng tiêu chảy nhiều ngày. Hoặc cơ thể thiếu các men như sucrase-isomaltase, men lactase… cũng là nguyên nhân của bệnh tiêu chảy nhiều ngày.
Hội chứng ruột kích thích cũng có thể gây nên tình trạng tiêu chảy kéo dài
Hội chứng ruột kích thích cũng có thể gây nên tình trạng tiêu chảy kéo dài

TIÊU CHẢY KÉO DÀI NGUY HIỂM NHƯ THẾ NÀO?

Tiêu chảy nhiều ngày không chỉ gây đau bụng, chướng bụng, khó chịu. Nó còn ảnh hưởng đến cuộc sống người bệnh. Có thể gây nên tình trạng mất nước, thiếu hụt dinh dưỡng rất nguy hiểm. Đặc biệt là tình trạng mất nước, suy dinh dưỡng và nhiễm trùng nghiêm trọng cũng xuất hiện. Ngoài ra có thể đe dọa đến tính mạng. Với trẻ em dưới 5 tuổi thì tình trạng này càng nguy hiểm. Cần có giải pháp chăm sóc hợp lý, điều trị kịp thời để đảm bảo an toàn.
Bệnh tiêu chảy là nguyên nhân phổ biến tử vong ở các nước đang phát triển. Và đứng thứ hai trong số các bệnh gây tử vong trẻ em trên thế giới. Năm 2009, theo khảo sát, bệnh tiêu chảy là nguyên nhân làm cho 1.1 triệu trẻ em 5 tuổi và 1.5 triệu trẻ em dưới 5 tuổi tử vong.

CÁCH XỬ LÝ KHI TIÊU CHẢY NHIỀU NGÀY

Để xử lý tình trạng tiêu chảy kéo dài, nguyên tắc đầu tiên là phải bù nước và điện giải tránh tình trạng mất nước. Tùy theo tình trạng bệnh các bác sĩ đánh giá và bù nước phù hợp bằng oresol đường uống hoặc bù dịch bằng đường tĩnh mạch.
Cần bù nước và chất dinh dưỡng kịp thời khi bị tiêu chảy kéo dài
Cần bù nước và chất dinh dưỡng kịp thời khi bị tiêu chảy nhiều ngày
Ngoài việc bù nước và điện giải tùy theo nguyên nhân gây bệnh bác sĩ sẽ chỉ định điều trị nhiễm trùng cho bệnh nhân tiêu chảy kéo dài. Soi phân bệnh nhân để xác định đúng nguyên nhân và dùng thuốc chuyên biệt điều trị. Ngoài ra cũng cần bổ sung vitamin và khoáng chất để điều trị bệnh tiêu chảy nhiều ngày như folate, vitamin A, đồng, sắt, kẽm, magie.. để đảm bảo sức khỏe.
Tiến sĩ., Bác sĩ CKII Phạm Thị Bình
Bác sĩ phòng khám Tiêu hóa Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc.